OMURGA:Evimizden yada işyerlerimizden
Internete bağlanmak istediğimiz zaman telefon hatlarını kullanarak
servis sağlayıcı kurumlara bağlanıyoruz. Peki servis sağlıyıcımız
nereye bağlı? İşte servis sağlayıcınızda Internet bağlantısının
devamlı açık olduğu omurgaya bağlı. Türkiyede İstanbul-Ankara-İzmir
arasında bir omurga var.Ayrıca yurt dışı içinde Ankara ve İstanbul
başka omurgalara bağlı. Türkiye de omurga Turnete aitken yabancı ülkeler
de özel şirketler kendi omurgalarını kurup kullanıcılarına servis
verebiliyorlar.
Perl :
Unix altında
CGI programlarına alternatif olarak çıkan güçlü bir programlama
dilidir.
POP (Post Office Protocol) :
Herhangi
bir SLIP, PPP bağlantı sağladığınızda genellikle bir POP hesabınız
olur. Bu hesap postanızı atmak için e-mail programınızı kullanmanızı
sağlar. Kısaltmanın diğer bir açılımı ise Point of Presence'dir
port address :TCP/IP
tabanlı uygulamalar hattın diğer ucundaki bilgisayarla konuşmak için
belirli bir port adresi kullanırlar. Port adresi, içinde verilerin
nereden alınıp nereye verileceğini kesin olarak saptayan bir mekanizma
barındırır.
PPP (Point to Point Protocol) : Modem aracılığıyla
seri bağlantılar gerçekleştirmede kullanılan yeni bir protokoldür.
SLIP protokolüne göre hata düzeltme ve sıkıştırma özellikleri daha
gelişmiş olduğundan bu protokolden %5-10 daha hızlıdır. Çoğu Web
tarayıcısı PPP veya SLIP bağlantısı istemektedir.
protocol : Protokol,
iki bilgisayarın birbirlerine veri yollarken izledikleri biçim, veri
aktarma formudur. Protokoller bilgisayara alt düzey kodlar yollayarak iki
makine arasındaki iletişimi sağlar.
Ram
:
SDRAM’in
ortaya çıkıp tozu dumana katmasının ardından ortalık sakinleşmeye
başladı gibi. Kendi kendimize, “Acaba gelecek büyük RAM dalgası
ne?” diye sormaya başladık bile. Sanırım teknolojinin ultra hızlarda
gelişmesine alıştık, bunu artık eskisi kadar yadırgamıyor ve anında
sırada neyin olduğunu merak etmeye başlıyoruz. Teknoloji ve insan
etkileşimi dedikleri şeyin bir yansıması da bu olsa gerek. Neyse, biz
en iyisi, adaptasyon süreci üzerinde silikon çiplerin etkisini
sorgulamayı bir kenara bırakalım ve gelin bu ay hangi sorulara cevap
aramışız hep birlikte ona bakalım.
DRAM,
Dynamic Random Access Memory (Dynamic RAM–Dinamik Rasgele Erişimli Hafıza)
için bir kısaltmadır. (“Rasgele Erişim” ifadesi, bilgisayarın işlemcisinin,
hafızanın ya da verinin tutulduğu bölgenin herhangi bir noktasına
–direkt olarak– erişebileceğini belirtmek için kullanılır. IBM
bir ara “random access” yerine “direct access” [doğrudan erişim]
ifadesini kullanmayı tercih ediyordu.) Bu tür hafızalar veriyi
tutabilmek için sabit bir elektrik akımına ihtiyaç duyarlar, bu yüzden
depolama hücrelerinin her saniyede yüzlerce kez (ya da her birkaç
milisaniyede bir) tazelenmesi –yani elektronik yüklerle yeniden yüklenmesi–
gerekir. DRAM’in doğasındaki “dinamiklik” işte buradan
gelmektedir. DRAM, her bit’i, bir kondansatör ve bir transistörden oluşan
bir depolama hücresinde tutar. Kondansatörler, depolamış oldukları
elektriksel yükü çok çabuk kaybetme eğilimindedirler. Bu da
elektronik tazeleme ihtiyacını doğurur.
SRAM
(Static RAM), DRAM’den daha hızlı ve daha güvenilir olan (ama onun
kadar yaygın olmayan) bir hafıza çeşididir. SRAM’lere statik
denmesinin sebebi, DRAM’lerin ihtiyaç duyduğu tazeleme operasyonuna
ihtiyaç duymamalarıdır; çünkü elektronik yükü orijinal konumunda
tutan bir depolama hücresi esasına (ki bu DRAM’in yöntemidir)
dayanmayıp, akımın belli bir yönde sürekli taşınması prensibini
esas alarak çalışırlar. SRAM’ler –genellikle– sadece ön hafıza
(cache) olarak kullanılır. Bunun altında iki temel sebep yatar.
SRAM’lerin üretim maliyetlerinin DRAM’lerinkine oranla çok daha yüksek
olması birinci sebebi teşkil eder. İkinci temel sebep olarak ise
SRAM’lerin DRAM’lerden çok daha hızlı olması gelir. DRAM’ler
minimum 60 nanosaniyelik erişim sürelerini (access time) destekler; bu süre
SRAM’ler söz konusu olduğunda ise 10 nanosaniyeye kadar düşer (1
nanosaniye = 1 saniyenin milyarda biri). Ayrıca SRAM birbirini izleyen
iki erişim arasında duraklama ihtiyacını hissetmezken DRAM’in iki
ardışık erişimi arasında bir bekleme süresi vardır. Bu yüzden
SRAM’in devir süresi (cycle time) de DRAM’in devir süresine nazaran
çok daha kısadır.
EDO
RAM (Extended Data Out[put] RAM) temel olarak bir DRAM çeşidi olmakla
birlikte standart DRAM’den daha hızlıdır. EDO RAM’den bazı
kaynaklarda EDO DRAM (Extended Data Out[put] Dynamic Random Access Memory)
olarak da söz edilmektedir. EDO RAM (ya da EDO DRAM), bir seferde sadece
bir veri bloğuna erişebilen standart DRAM’den farklı olarak, bir hafıza
(ya da veri) bloğunu işlemciye gönderdiği sırada bir sonraki veri bloğuna
erişme işlemini de başlatabilmektedir. Bu da onun standart DRAM’den yüzde
10 veya 15 daha hızlı olmasının yolunu açar. Çünkü, yukarıda
standart DRAM’i anlatırken sözünü ettiğimiz “ardışık iki erişim
arasındaki bekleme süresi”nin hız üzerindeki olumsuz etkileri,
RAM’in CPU’ya veri gönderirken aynı anda bir sonraki veri bloğuna
da erişme teşebbüsüne başlaması ile azalmakta ve veri aktarım
performansı doğal olarak yükselmektedir. Yani EDO RAM sayesinde veri
transferinin senkronizasyonu işlemi, sıradan RAM’lerle yaşanan duruma
göre daha süratli ve daha kolay yürütülebilmektedir. Bunun
neticesinde EDO RAM’lerin erişim süresi 50 nanosaniyeye kadar düşebilmektedir.
EDO RAM hem SIMM hem de DIMM modüllerde kullanılabilir. Standart DRAM
ise –genellikle– sadece SIMM modüllere sahip olan PC’lerde
bulunmaktadır. Bir ya da iki yıl evveline kadar üst seviye PC
sistemlerinin RAM seçimi EDO idi. Ama önce Pentium MMX sonra da Pentium
II çağının başlangıcı ile EDO gelişmiş sistemlerin yüksek hafıza
performansı taleplerine cevap veremez oldu.
Yeni bir
DRAM türü olan SDRAM (Synchronous DRAM–senkronize DRAM),
geleneksel hafıza çeşitlerinin sunduğu hızlardan çok daha yüksek
saat hızlarını (100 MHz’yi, hatta daha da üstünü)
desteklemektedir. SDRAM, sistem veriyolu ile aynı frekansta çalışır
ve CPU’dan talep geldiği zaman otomatik olarak senkronizasyonu sağlar.
(Sistem veriyolu [system bus], işlemciyi ana hafızaya bağlayan
veriyoludur. Bazı kaynaklarda kendisinden işlemci veriyolu [CPU bus]
veya kontrol veriyolu [control bus] olarak da söz edilmektedir.) SDRAM
ile sistem saati arasında tesis edilen bu senkronizasyon sayesinde, veri
erişimi ve tazeleme sırasında, CPU’nun boş boş oturup hafızanın
kendisine yetişmesini beklemek zorunda kalması sonucunda oluşan zaman
kayıpları minimuma düşürülmektedir. SDRAM teknolojisinin CPU ile hafıza
arasında daha verimli bir iletişime imkân veren bu mimarisi, SDRAM’i
EDO RAM’den daha hızlı bir hafıza türü haline getirmiştir.
SDRAM,
hafızayı iki ya da daha fazla dahili hafıza dizisine ayırır; bu işlemin
amacı dizilerden birine bir erişim olduğu anda sıradaki dizinin erişim
için hazırlanmasını sağlamaktır (buna “burst mode” metodunun bir
varyasyonu gözüyle bakmak mümkündür aslında). SDRAM’in veriyi ilk
olarak okuduğu sırada ulaştığı rasgele erişim hızı EDO RAM’in
erişim hızı ile aynıdır; ama sıra müteakip karakterlerin ya da hücrelerin
okunmasına geldiğinde SDRAM, EDO RAM’e 5-6 tur bindirmekte ve 10
nanosaniyelik erişim süreleri sunabilmektedir (daha net olmak gerekirse,
bu erişim süresinin –yaklaşık olarak– 7 ns ile 12 ns arasında değiştiğini
söyleyebiliriz). Veriye 10’ar nanosaniyelik aralıklarla erişilebilmesi
demek, çevrim (ya da devir) süresinin 10 nanosaniye olması demektir.
Yani her 10 ns’de 1 devir gerçekleşmektedir. Bu da her {[10 nanosaniye]
x [1 milyar]}’da (yani her 10 saniyede) 1 milyar çevrim ve her 1
saniyede de 100 milyon çevrim anlamına gelir. Son cümlemizin ikinci kısmına
dikkat edecek olursanız, orada aslında 100 MHz’in tanımını yaptığımızı
görürsünüz. Sanırız, “SDRAM 100 MHz’lik veriyolu hızlarını
destekliyor” ifadesini artık daha anlamlı bulacaksınız. Yani aslında
10 ns’lik SDRAM ve 100 MHz’lik SDRAM derken yaptığımız şey aynı
anlamı iki farklı şekilde ifade etmek oluyor.
SDRAM
mimarisinin bir parçası olan senkronizasyon ile veriye çok daha hızlı
bir biçimde erişilebilmesi, bilgisayar sisteminizin genel performansına
direkt olarak olumlu bir şekilde yansır. SDRAM’in, kendisine nazaran
daha eski olan hafıza teknolojileri karşısındaki bu üstünlüğü
genel sistem performansınız söz konusu olduğunda kritik bir önem taşır.
SDRAM, EDO’nun pabucunu dama atmış ve artık günümüz PC’lerin hafıza
standardı olmuştur. SDRAM’in “senkronize” mimarisi aynı zamanda,
önümüzdeki bir iki yıl içinde görmeye başlayacağımız çok daha yüksek
veriyolu hızlarını desteklemeye de elverişlidir. Burada unutulmaması
gereken bir nokta, 66 MHz’lik veya daha düşük sistem veriyolu hızlarında
çalışan pek çok eski sistemin SDRAM’in hediye ettiği yüksek
performans nimetinden tam anlamayla yararlanamayacağı gerçeğidir. Bu
arada biz de, SDRAM’in hızına ayak uydurmakta güçlük çeken
veriyolları sayesinde, “bir zincir en zayıf halkası kadar sağlamdır”
sözünü “bir PC en yavaş veriyolu kadar hızlıdır” şeklinde değiştirebiliyoruz.
100 MHz’lik sistem veriyolu kullanan PC’lerin yaygınlaşmasıyla
SDRAM’in eski teknolojileri silip süpürmesi kaçınılmazdır.
SDRAM’ler
–genellikle– sadece DIMM modüllerde kullanılır. Bunun haricinde,
bazı anakartlar EDO ve SDRAM’lerin birlikte kullanılmasına müsaade
etmektedir, ne var ki bu yaygın bir uygulama değildir. Zaten eğer
sistemden performansı en küçük zerresine kadar almak istiyorsak, ikide
bir SDRAM’leri çelmeleyecek olan EDO’ları bir kenara bırakmalı ve
sadece SDRAM’leri kullanmalıyız.
RealAudio
:
Web Tarayıcılara FM kalitesinde konuşma ve müzik dinlemek için eklenen
bir programdır. Bu programı tek başına kullanabileceğiniz gibi
Netscape'e de ekleyebilirsiniz. Bu program hakkındaki demolar için Sony
Magic Link'i http://gnn.com/gnn/wr/ads/song/ adresinden yada Real Audio'yu
http://www.realaudio.com adresinden bulabilirsiniz.
search engines (arama servisleri) :
Kişileri
istedikleri bilgiye veya Web sayfasına ulaştırmayı amaçlayan
"Internet tarayıcı" servislerdir. Bu servislerin uzayıp giden
bir listesini http://www.rpi.edu/Internet/Guides/decemj/icmc/top.html
adresinde bulabilirsiniz
SGML (Standart Generalized Markup Language) :
Tüm
platformlarda aynı olarak görülecek dökümanlar yaratmak için kullanılan
ISO standartıdır.
SLIP Serial Line Interface Protocol (Seri Hat Arabirim Protokolü)
:
TCP/IP'ye
göre modası geçmiş bir iletişim protoklüdür. Protokolün amacı
modem aracılığıyla, bir ağ ortamına tıpkı ağda bir kullanıcıymış
gibi bağlanmaktır. Bu protokolün yerini fonksiyonları bakımından bir
farkı olmayan fakat daha hızlı olan PPP protokolü almıştır.
spider (örümcek) : Web tarama
servislerinin veritabanlarını büyütmek için bıkmadan, usanmadan yeni
Web sayfaları ve onlara ait bağlantıları bulan programlara "örümcek"
ismi verilir.
Submit-it (Web servisini tanıtmak) :
Kendi web
sayfalarının reklamını yapmak isteyenler için izlenebilecek en kolay
yol, URL adresini gözde tarama servislerine yazdırmaktır. http://www.submit-it.com
adresine URL adresinizi verdiğinizde adresiniz 15 ayrı tarama servisine
otomatik olarak yollanacaktır. Bunun dışında URL adresinizi yazdırmadan
geçmemeniz gereken bazı tarama servisleri şunlardır:
AltaVista - http://www.altavista.digital.com
NCSA-Mosaic - http://www.ncsa.uiuc.edu/SDG/Software/Mosaic/Docs/whats-new.HTML
Ticari siteler indeksi - http://www.directory.net
Excite - http://www.excite.com
syntax checking (doğruluk kontrolü) :
Yarattığınız onlarca Web sayfasının hepsinin bir arada doğru
olarak çalışması veya HTML standartlarına uydurulması zor bir iştir.
Bunun için HTML sayfalarınızın doğruluğunu kontrol eden programlar
kullanılmaktadır. Bu programlar sizin yerinize, belirttiğiniz tüm Web
sayfalarını kontrol ederler. Bu programlardan edinmek için
HTMLCheck'in http://www.halsoft.com/html-tk/
Weblint'in ftp://ftp.khoros.unm.edu/pub/perl/www/
Webber'ın ftp://ftp.onramp.ca/csd/pub/
adreslerine bağlanın.
SMILEYS: E-posta atarken çekilen en büyük sıkıntı insanların
duygularını yazı ile ifade etmekte zorlanmaları. Eğer yazdığınız
şeye dikkat etmezseniz postanızı okuyan insan belki de sizin hiç bir kötü
niyetiniz yokken kızdığınızı yada dalga geçtiğinizi sanabilir.
Bunun gibi yanlış anlamaları önelemek için bir takım krakterler
kullanılmaya başlamış. Örneğin :- ) işareti sizin güldüğünüzü
yada şaka yaptığınızı açıklar :- ( ise üzüldüğünüzü.İşte
bu şekilde smileyleri kullanarak duygularınızı daha iyi ifade
edebilirsiniz.
SÖRF: Internette sorf yapmak world wide web sayfaları üzerinde
gezinmek anlamında kullanılıyor. Gerçektende sanki denizde sörf yapar
gibi -rüzgar sizi nereye götürürse- web sayfaları üzerinde oradan
oraya gezebilirsiniz. Öyleki başlangıçta gitmek istediğiniz yerle hiç
alakasız bir yerde bulabilirsiniz kendinizi. Internette amaçsızca
gezinmenin güzel tarafları olduğu gibi bunun size kredi ve telefon
faturası olarak geri döneceğini unutmayın!
"T,U,V,W,Y,Z" Harfleriyle başlayan
terimler>>>>
